Delfia Batavorum logo

Recente huizen op Achter de gevels van Delft

  • Markt 74-76 - Het huis van een kunst verzamelende notaris
    door Corrie den Hengst en Piet van der Eijk


Pieter Stevenszn de Langue moet een van de eerste bewoners van na de grote stadsbrand in 1536 zijn geweest die in het huis ‘besijden de Nieuwe Kerk aan de noordsijde van ’t Marctvelt’ is gaan wonen. Hij werkte bij de Weeskamer als kamerbewaarder en bode. De familienaam werd op zijn Frans geschreven, maar ook heel vaak als gewoon als De Lange. Zijn kleinzoon Willem is de kunstverzamelende notaris uit de titel, die daarnaast ook nog dichter was.
Markt 74-76 bevindt zich naast de Nieuwe Kerk met de Koninklijke grafkelder. Begrafenissen van koningen, koninginnen, prinsen en prinsessen trokken door de eeuwen heen veel toeschouwers, die het liefst alles van dichtbij willen zien. Enkele van de eigenaren waren timmerman van beroep en gewend aan het bouwen van steigers,: zij konden dus ook tribunes bouwen voor belangstellend publiek. Lees hier meer over huis, eigenaren en bewoners.....

  • Oude Delft 194 - De Peereboom, een oud regentenpaleis
    door Kees van der Wiel


Het huis ‘genaempt Die Perenboom, staende aende Oude Delft over ’t Bagijnhoff’, zo wordt het huidige Oude Delft 194 omschreven in de oudst bewaard gebleven koopakte uit 1554. Hierin staat dat de zusters Catrijn en Lysbeth Dirksdochter, beide weduwen, De Peereboom verkochten aan ene Willem Aertsz. Het huis moet er toen al enige tijd gestaan hebben. In het register van de Tiende Penning uit 1543 en 1553 staat het huis op naam van Aertgen Copheer en diens weduwe. Vermoedelijk was het na de stadsbrand nieuw gebouwd.
Van 1914-2011 zat hier een chirurgenpaktijk: tot 1937 van dr. Foppe de Walle. Daarna werd de praktijk voortgezet door dr. Everwijn Verschuyl, die de eerste patiënten wist te genezen met penicilline die in de oorlog door de Gistfabriek ontwikkeld was. Zijn zoon, ook een bekend chirurg in Delft, woonde bijna zijn hele leven in dit huis. Lees hier meer over huis, eigenaren en bewoners.....
 

  • Verwersdijk 164 - Verborgen Schat en stadsboerderij van de familie Van Witteloostuijn
    door Kees van der Wiel


Verwersdijk 164, een oud zestiende of vroeg zeventiende-eeuws pandje met trapgevel, was de hele 19e eeuw een melkhandel/boerderij van de familie Van Witteloostuijn. Vanaf 1821 woonden hier de in Monster geboren melkboer Jacobus van Witteloostuijn (1797-1844) en zijn vrouw Wijntje Mooiman. Hij was toen 24 jaar en had het pand net gekocht. Het terrein liep achter verschillende huizen aan de Verwersdijk door, rond het achterliggende slop de Asput. Dat slop geeft nog steeds tevens toegang tot het Hofje van Pauw. Zijn voorganger Hendrik Mulder betaalde in 1809 patent voor het beroep van tuinder. Vermoedelijk hield hij geen koeien, maar wel had hij in een voormalig huisje achter in de Asput een varkensschuur. Lees hier meer.....
 

  • Nieuwe Langendijk 59 - Oude stadsboerderij van neerslachtige boer en botervaatjes voor Zijne Majesteit
    door Kees van der Wiel


Inmiddels is het een Indiaas eethuis, maar van oorsprong is Nieuwe Langendijk 59 een oude stadsboerderij. In 1608 kocht ‘bouman’ (boer) Ariën Cornelisz het bedrijf met een poort tussen de Nieuwe Langendijk en de Donkersteeg voor fl 2.200. Verkoopster Jorisge Willems bedong daarbij wel dat zij de rest van haar leven het voorhuis en de zoldering erboven mocht blijven bewonen. In 1681 werd het ‘bouhuis’ met koestal en plaats daarachter en poort ernaast eigendom van Joris van der Arend, die het geheel in 1698 voor fl 900 doorverkocht aan Jan Cornelisz Tanthoff. In 1704 was Jacob Jacobsz van den Acker hier boer. Hij leed aan een 'melancholijcke of mistroostige sieckte, daar door sijn gesicht soo wonderlijck was gestelt als van een sinneloosch mensch’. Dit zijn slechts een paar van de bewoners/eigenaren, lees hier meer.....

  • Oosteinde 149 - Herberg, commenijwinkel en bakkerij
    door K. Lagendijk


Op de plek van Oosteinde 149 stond begin 17e eeuw de herberg ‘Pijnacker’. Deze had de naam waarschijnlijk te danken aan de klandizie uit die omgeving, die na de markt op weg naar huis de dorst kwam lessen en bleef overnachten. In 1605 wordt Gijsbrecht Pietersz. de eigenaar. Hij begon zijn carrière als schipper, maar werd later bostelverkoper en herbergier. Bostel is een restproduct van het brouwproces dat als veevoer gebruikt werd. In 1694 kocht kuiper Pieter Gijsbrechtsz Berckelshoek het huis. Hoewel hij kuiper was, runde Pieter hier een “comenijswinckel”, een levensmiddelenwinkeltje voor zuivelproducten en eieren. In 1782 kocht broodbakker Jacobus van de Stap het pand: hij heeft hier de rest van zijn leven brood gebakken. Lees hier meer over de historie van het pand en haar vele eigenaren, bewoners en uitbaters....

  • Boterbrug 8 (in 1928 gesloopt) - Woonhuis van Maria van Sassen en Willem van Assendelft, later werkplaats, pakhuis en fietsenmakerij
    door Henk Verbruggen, Kees van der Wiel en George Buzing


De Boterbrug was nieuw in 1558. Er werd twee jaar gewerkt aan deze overkluisde gracht, die de Oude Delft en de Wijnhaven verbindt. De brug werd ‘Mijn’s Heeren Brugge’ gedoopt, maar die naam hield niet lang stand. Al in 1600 werd de straat Boterbrug genoemd, naar de boterhandel, en met name de handel voor de export naar het buitenland, die hier al eeuwenlang zat. Alle huizen op de brug waren oorspronkelijk eigendom van de stad. In 1600 werd Boterbrug 8 verhuurd aan slotenmaker Frans Pietersz. In 1617 werden al deze huizen door de stad te gelde gemaakt en aan particulieren verkocht. Gerrit van Sassen kocht Boterbrug 8 en schonk het in 1629 als bruidsschat aan zijn dochter Maria, die met Willem van Assendelft trouwde. Lees hier meer over de historie....

  • Oude Delft 210 - De Bonte Hengst
    door Jan Freie


Eind 16e, begin 17e eeuw wonen en werken er aan dit deel van de Oude Delft veel ambachtslieden. De eerste eigenaren in de 16e eeuw zijn kuipers. Cornelis Hovering en Dirk Jansz. leveren waarschijnlijk de tonnen voor het beroemde Delftse bier.
Later wordt het huis eigendom van bekende regentenfamilies als Verburch, Van der Dussen, Van der Lelij en Van der Goes. Op de foto's Agneta Graswinckel die het pand eind 17e eeuw erft, en haar man, de Amsterdamse regent Pieter van Loon. In de 18e eeuw woont er een succesvolle zilversmid, en is het een Franse kostschool. Eind 19e eeuw komen er bewoners die met de Gistfabriek te maken hebben. En in het begin van de 20e eeuw is het een studentenpension met veel bekende namen. Lees hier meer over de bewoners en het pand....

  • Wijnhaven 17 (vroeger 18) - De Vergulde Roemer is verdwenen
    door Henk Verbruggen, Kees van der Wiel en George Buzing


Op de plek waar nu de winkel van Halfords is, stonden vroeger vier panden. Een van die panden droeg ooit de naam “De Vergulde Roemer”. Het was toen de zaak van een glazenmaker. Nadien zaten er onder meer een tingieter en een broodbakker. In de negentiende eeuw was het onderdeel van de tabakshandel “Het Gekroonde Anker” van diverse generaties Gussenhoven. Het was lange tijd een geheel met het pand ernaast. Beiden werden ze verwarrend genoeg tussen 1875 en 1928 als Wijnhaven 18 genummerd. Het resterende deel van 18 staat er nog steeds en was tot voor kort samen met nummer 19 een schoenenzaak. Lees hier het hele verhaal....

  • Wijnhaven 17 - 't Houten Huysgen was van steen en stond op de hoek
    door Henk Verbruggen, Kees van der Wiel en George Buzing


Op de hoek Wijnhaven/Boterbrug hebben vier huizen moeten wijken voor het huidige winkelpand. Ze hadden allen een zeer oude geschiedenis en illustere huisnamen. Het huis op de hoek stond tot 1800 eeuwenlang bekend als “Het Houten Huys”, al was het toen waarschijnlijk, inclusief het pothuis ernaast, al degelijk van steen. In dit huis is in de 17e eeuw een ander naastgelegen huis “De Vette Henne” opgegaan. Het gecombineerde pand bood onder andere onderdak aan een lakenkoper, een boekdrukker, een zilversmid en een banketbakker. Lees hier meer over de historie...

  • Vrouwjuttenland 15 - Oude sigarenzaak en opstandige boekhandel
    door Wim van Veen


Op de zuidoosthoek van De Vlouw met Vrouwjuttenland staat een gerend (schuin toelopend) winkelpandje uit de zeventiende of achttiende eeuw met gepleisterde gevels. Het is de oudste nog bestaande sigarenzaak in Delft met een geschiedenis van 125 jaar waarvan 120 jaar met een Van Renssen als eigenaar. Kort voordat het een sigarenzaak werd kreeg het huis in 1887 een winkelpui, hoewel het al veel langer een winkelfunctie had; in de achttiende eeuw onder andere als geruchtmakende boekhandel. Lees hier meer over historie van dit pand en haar bewoners...

  • Vrouwjuttenland 13 - Bosietmakerij, magazijn voor schrijfbehoeften en volksschoenen
    door Wim van Veen


Door de eeuwen heen hebben allerhande neringdoenden in het pand gewoond: metselaar Gerrit Jansz., lakenbereider Coenraet Jansz, bosietmaker Jasper Jorisz, Annetge de Tassemaeckster, kleermaker Dirck Barentsz Ouste, Helena Jacobs de Koninck die een “Uijt Draagers Winkel” drijft, hoedenmaker Nicolaas Marchand en nog veel meer. Lees hier meer over de bewoners en eigenaren van dit pand...

  • Vrouwjuttenland 11 - Breischool, uitdragerij en tabakshuis
    door Wim van Veen


Het dubbele pand tussen het schilderachtige trapgeveltje op het Vrouwjuttenland en de sigarenwinkel op de hoek met de Vlouw heeft zijn huidige lijstgevel waarschijnlijk sinds een verbouwing in 1888. Het linkerdeel van dit pand was voorheen Vrouwjuttenland 11.
De oudst bekende bewoner van dit perceel lijkt rond 1600 Pieter Pietersz te zijn. Volgens het Haardstedenregister waarin deze Pieter dat jaar vermeld wordt, is hij kleermaker en huurt hij het huis van een zekere Adriaen Hendricx. Het huis telt één stookplaats, zo blijkt verder. Pieter en zijn vrouw Marritgen worden in 1609 lidmaat van de nieuwe Gereformeerde Kerk en later ook eigenaar van het huis dat ze al langer bewonen. Lees hier de historie van het pand en haar bewoners....

  • Vrouwjuttenland 9 - Vanouds genaamd den Appelboom
    door Wim van Veen


Vrouwjuttenland 9 heeft een opvallend oud geveltje met een gevelsteen met het jaartal 1606. Tegenwoordig bestaat nummer 9 niet meer en maakt het deel uit van een perceel dat ook de voormalige nummers 11 en 13 omvat. Een van de bewoners was ooit Jacobus Makkes. Hij begon zijn loopbaan in Delft als wagenmaker en werkt vervolgens als meubelmaker in Enkhuizen voor hij zich in maart 1893 vestigt op Vrouwjuttenland 9. Hij heeft een meubelmagazijn met voor elk wat wils. In 1924 houdt hij ermee op en verhuist hij naar Voorburg. Foto: Jacobus was begin 1900 lid van de Gereformeerde Kerkenraad, staande derde van links. Lees hier het hele verhaal....

  • Vrouwjuttenland 7 - Legowinkel was eeuwenlang uitdragerij
    door Wim van Veen


Halverwege de zeventiende eeuw bouwde “steen- ende kalckvercooper” Hendrick van Schagen drie huizen aan de Appelmarct: Vrouwjuttenland 3, 5 en 7. In no. 7 zit nu een Legowinkel. Hendrick bezat nog zo’n zes panden elders in Delft. Hij moet goed verdiend hebben aan de wederopbouw van de stad na de Delftse Donderslag in 1654. In welk van de drie huizen waarvoor hij in 1667 kadegeld betaalde hij zelf woonde is niet duidelijk.
Vele eigenaren en bewoners volgden. Waaronder Jacob van Loon, zoon van een Haagse kartonnendozenmaker,die het pand in 1891 koopt en er een behangerij en stoffeerderij heeft. In 1914 breidt hij zijn zaak uit met het buurpand no. 5. In 1920 neem zoon Jacob jr de zaak over, hij koopt later no. 9 erbij. Uiteindelijk strekte woninginrichtingzaak Van Loon zich uit over vijf panden (no. 5-13), no. 7 bleef echter steeds de ingang. Lees hier het hele verhaal....

  • Wijnhaven 17 - Vier huizen gesloopt voor modern winkelmagazijn
    door Henk Verbruggen, Kees van der Wiel en George Buzing


Op de plek waar nu de grote winkel van Halfords (vroeger modemagazijn Bervoets) is, stonden vroeger vier panden. De winkel van Bervoets werd in 1929 gebouwd en daarvoor werden drie huizen gesloopt: twee aan de Wijnhaven en een op de Boterbrug. In 1940 of iets later werd een vierde pand gesloopt, ook op de Boterbrug, voor de uitbreiding van Bervoets, maar dat ging door de oorlog niet door. De drie auteurs hebben de historie van deze panden uitgezocht. In een introductieverhaal leest u er meer over. De aparte verhalen over de vier panden volgend later. Lees hier meer......

  • Koornmarkt 66 - De Hollandsche Tuin in de schaduw van ‘Het Truweel’
    door Corrie den Hengst, met een bijdrage van Kees van der Wiel


In 1917 kwam het (grote) gezin van Daniel den Hengst inwonen in het bovenhuis bij zijn broer Simon die de eigenaar was van het pand. Daniel was beambte en daarnaast organist en koordirigent in de Gereformeerde kerk. Op de foto de twaalf kinderen van Daniel in 1920.
De oudste bewoner/eigenaar van dit pand is Mathijs Hackesz, hopcoper, die in 1543 voor dit huis de tiende penning betaalde. Latere bewoners waren onder andere de schilder Cornelis Jacobsz. Delff, markschipper op Rotterdam Thomas Trimmel, koopman Willem Pool (vermoedelijk handelaar in koloniale waren), brouwer en mouter Johan van Rielle (bedrijfsleider van de belendende brouwerij Het Truweel) en meester-kleermaker en lakenverkoper Levinus Rombouts. Nu is het Medisch-Farmaceutisch museum De Griffioen er gevestigd. Lees hier het hele verhaal....

Zoeken


Lid worden?

Wilt u lid worden? Geef u dan op via dit formulier.